بررسی استانداردهای ظرفیت برد گردشگری

این گزارش با هدف ارائه اطلاعات کامل درباره «استانداردهای ظرفیت برد گردشگری» تهیه شده است و مهم‌ترین نکات منتشر شده را در اختیار شما قرار می‌دهد.

در ادامه، تمامی اطلاعات موجود درباره این موضوع به صورت یکجا گردآوری شده است تا بتوانید بدون نیاز به مراجعه به منابع مختلف، جزئیات کامل را مطالعه کنید.

استاندارد بيانگر يك وضعيت بهينه است كه در آن نظريه ها و سليقه هاي مختلف دخالت دارد. مثلاً استاندارد فضاي سبز و باز داراي ابعاد اجتماعي و رفاهي و فني بخصوصي است كه در رابطه با مكان و موقعيت اقليمي و فرهنگ خاص ساكنان محل مورد نظر و همچنين نيازها و ارزشهاي آنان فرم و ابعاد خاص خود را مي طلبد. در واقع استاندارد يعني سطحي از اجرا كه توسط يك سري از معيارهاي خاص مشخص شده باشد و لي از آنجايي كه بحث معيارها بحثي ارزشي است به دشواري مي توان به يك عدد مطلق به عنوان رقم سرانه اتكا كرد. بنابراين مي توان اذعان نمود كه استاندارد فقط يك راهنماي كلي است. با اين تفاصيل می توان فعاليتهاي تفريحي و تفرجي و منابع تفرجگاهي را بر اساس استانداردهای موجود مورد طبقه بندی قرار داد. در حال حاضر  تقسيم بندي هاي متعدد و گوناگوني از فعاليت هاي تفرجي و منابع تفرجگاهي وجود دارد كه مي توانند در زمينه هاي مختلف مورد بررسي و استفاده قرار گيرند. فعاليت هاي تفريحي و تفرجي را به طور كلي مي توان در گروه هاي زير مورد بررسي قرار داد:

فعاليت هاي داخلي خانه مانند تماشاي تلويزيون مطالعه و..

فعاليت هاي خانوادگي و اجتماعي مانند پذيرايي از ميهمان ملاقات دوستان

فعاليت هاي فرهنگي و آموزشي و هنري مانند رفتن به تئاتر و سينما

فعاليت هاي ورزشي

تفرج هاي كوتاه مدت مانند رانندگي تفريحي, گردش روزانه پياده روي و خورگشت

فعاليت هاي گردشگري كه نيازمند اقامت شبانه است تورها و تعطيلات آخر هفته

منابع تفرجگاهي نيز غالبا همسو با نوع تقسيم بندي تفريح و تفرج داراي طبقه بندي گوناگون مي باشند. هر گاه بتوان ظرفيت برد تفرجگاه ها را بر اساس ويژگي هاي طبيعي و نيز محل استقرار آن از نظر شهري و يا فراشهري بودن آن در نظر گرفت و در صورت اتكای بيشتر به قابليت هاي طبيعي منطقه براي تفرج افراد، كه غالباً نيز اين گونه مناطق در محدوده هاي فرا شهري قرار گرفته اند، ظرفيت برد اين مناطق غالباً كاهش می يابد. به عبارت ديگر هر چه منبع تفرجگاهي از امكانات طبيعي و احتمالا بكر بيشتري برخوردار باشد جهت حفاظت منطقي آن بايد ظرفيت برد منطقي كمتري در نظر گرفت چرا كه اجزاء طبيعي هر منبع تفرجگاهي و در سطحي گسترده تر منابع تفرجگاهي طبيعي در مقايسه با منابع انسان ساخت و يا منابعي كه تغييرات و پديده هاي انساني در حد قابل توجهي در آنها صورت گرفته است از درجه آسيب پذيري و شكنندگي بيشتري برخوردار است و در صورت تخريب نيز نمي توانند به سادگي به شرايط اوليه و طبيعي خود برگردند. البته توجه به اين نكته نيز حائز اهميت است كه در مناطق طبيعي مراجعه كنندگان عموماً نيارمند سطوح بيشتري نسبت به منابع شهري و حتي حاشيه شهري و نيمه طبيعي هستند که اين سطح و سطوح به شکل استاندارد به شرح جدول (1) می باشد.

جدول (1): ارتباط تراكم و شمار افراد استفاده كننده با ويژگي منطقه تفرجگاهي

تراكم

شمار استفاده كنندگان

ويژگي منطقه

بسيار كم

كمتر از 5

ارتباط با طبيعت

كم

5 تا 50

فضاي وسيع و باز

متوسط

40 تا 300

فضاي خلوت تا شلوغ

زياد

5000تا1000

بسيار شلوغ

علاوه بر نوع منطقه تفرجگاهي مي توان فعاليت هاي تفرجي گوناگون را هم از نظر سطح مورد نياز، مورد طبقه بندي قرار داد. اين استانداردها بر اساس تلفيقي از ارزيابي معيارهاي گوناگون در سنجش انواع ظرفيت برد بدست آمده که در جدول (2) ارائه می گردد.

جدول (2): ارتباط سطح مورد نياز افراد استفاده كننده با ويژگي فعاليت تفرجی

سطح مورد نياز

سطح مورد نياز سرانه (متر مربع)

نمونه فعاليت تفرجي

بسيار زياد

بيش از 600

گلف, اسب سواري در اراضي خصوصي

زياد

100تا200

باغهاي خصوصي, اسب سواري در مكانهاي اجاره اي

متوسط

40 تا 65

خورگشت, اردو زدن, پاركهاي تفرجي

كم

5 تا 25 

پاركهاي عمومي

بسيار كم

كمتر از 5

استخر

پياده روها و مناطق دسترسي در تمامي تفرجگاه ها از اهميت خاصي برخوردار است . اين بخش ها به ويژه در تفرجگاه هايي كه بخش اصلي جهت بهرمندي افراد از قابليت هاي تفرجي منطقه ماننند مناطق طبيعي (كوهنوردي و پياده روي) و يا پاركهاي شهري را تشكيل مي دهند، از اهميت خاصي برخوردار است. بديهي است اتخاذ ظرفيت برد براي اين بخش به منظور حفظ شرايط طبيعي منطقه و نيز جلوگيري از تخريب مسيرها و حفظ زيبايي و جلوگيري از ازدحام و شلوغي (مناطق طبيعي فرا شهري و درون شهري) امري اجتناب ناپذير است پژوهش ها و مشاهدات ميداني نشان مي دهد كه عدم توجه به اين مسأله حفظ كيفيت بسياري از تفرجگاه هاي طبيعي را تحت شعاع قرار داده است. در جدول (3) به پاره اي از استاندارد هاي ظرفيت برد براي مناطق پياده روي در تفرجگاه هاي مختلف اشاره شده است.

جدول (3): ظرفيت برد مناطق پياده روي منابع تفرجگاهي در مدت زمان گوناگون

نوع فعاليت

شمار افراد(در هر كيلومتر در هر زمان)

نرخ بازده تعويض روزانه

شمار افراد در هر كياومتر در هر روز

پياده روي(پارك شهري)

500

2

2000

پياده روي پارك حومه شهري پارك جنگلي

50

4

200

پياده روي محيطهاي طبيعي

10

4

40

پياده روي كوتاه(2 ساعت)

10

2

20

پياده روي طولاني 5 تا 8 ساعت

10

0.5

5

همچنين استانداردهاي ظرفيت برد به كار گرفته شده براي درياچه هاي مصنوعي و طبيعي بستگي به فضاي آبي و نوع كاربريها مي تواند متفاوت باشد اطلاعات جدول (4) مربوط به يك درياچه نسبتا كوچك به وسعت 50 هكتار است كه اعداد آن با كاهش حدود 50 درصد مي تواند در مورد آب هاي پهناورتر و درياچه هاي بزرگ و دهانه رودها به كار رود.

جدول (4): ظرفيت برد درياچه ها و منابع تفرجگاه آبی در مدت زمان گوناگون

نوع فعاليت

سطح متر مربع در هر زمان

شمار در هر هكتار در هر زمان

مراجعه كنندگان در هر هكتار در روز

قايقهاي ماهيگيري

2500تا5000

2-4

2-4

5-8

قايقهاي كوچك

1800تا5000

2-6

4-12

10-30

قايق هاي كوچك دريانوردي

5000تا10000

1-2

3-6

10-15

بادسواران

2000تا5000

2-5

2-5

8-20

قايق هاي موتوري سريع

15000-30000

0.6-0.3

1-2

5-10

اسكي روي آب

20000-40000

0.5-0.25

1.5-0.7

5-15

بايستي اذعان کرد كه استانداردهاي ارائه شده در كشورهاي مختلف با توجه به مجموعه اي از ويژگي هاي زيست محيطي اقتصادي فرهنگي و اجتماعي و ديگر عوامل موثر در آنها از همگوني كاملي برخوردار نبوده و تقسيم بندي هاي نسبتاً متفاوت از مناطق تفرجگاهي و به ويژه مناطق فرا شهري و نيز وجود طيف وسيعي از كاربري ها و فعاليت هاي تفرجي اطلاعات و داده هاي بسيار زيادي در زمينه ظرفيت برد فراهم مي آورد.